Status of Giang Dart

Giang Dart

9 Credits Price: USD/hr
  • Location:
  • Gender:
  • Languages:
  • Transports:
  • Availability:
  • Interest:
About me:

Contact list (1)

Thăm một số địa chỉ liên quan đến Karl Marx ở London

Ở Anh hiện nay, một số nhóm thiên tả đã lập ra Tuyến đường của Marx (Karl Marx The Walking Tour).
Nếu đến London, lấy khu Westminster có Tháp đồng hồ Big Ben và Quảng trường Trafalgar làm trung tâm thì bạn chỉ đi bộ là đến khu phố Tàu tức London Chinatown.

Ngay rìa khu này, ở số 28 Dean Street, Soho là nơi Marx từng trú ngụ hồi mới sang Anh.

Cũng Dean Street ngày nay có quán Cây Tre ở số 42-43, địa chỉ quen thuộc của nhiều người Việt tại London.

Nhưng thời Marx, đây là khu nghèo nàn, lạc hậu, đông người di dân và các nhóm cờ bạc, đĩ điếm.

Mãi sang thế kỷ 20, để cải tạo khu này, chính quyền Anh cho người Hoa dọn từ Đảo Chó (Isle of Dog) ở Đông London về đây dựng ra Chinatown, ít nhiều tạo ra không khí làm ăn nhộn nhịp.

Quay lại khu Covent Garden trên các con đường vẫn thoảng mùi vịt quay hoặc bánh bao Trung Quốc bạn tới ngay phố Long Acre là nơi có St Martin’s Hall, chỗ Marx từng diễn thuyết cho Hội Ái hữu Công nhân Quốc tế hồi thế kỷ 19.

Vòng lại phía Tây Bắc chỉ mất thêm 10 phút đi bộ kể cả khi đi chậm, bạn tới British Museum là nơi Marx hàng ngày đến ngồi trong phòng đọc sách.

Đây cũng là nơi ông ‘tỵ nạn’ lúc trời đông vì ở nhà không có sưởi và viết ra các tác phẩm nổi tiếng.

Từ khi này, đi lên phía Bắc không xa là Công viên Regent Park rất rộng và ngay mạn Bắc của công viên này, trên bờ khu kênh đào chính là Camden, nơi Marx cũng từng sống ở nhà số 41 Regents Park Road.

Đi lên phía trạm xe điện ngầm Chalk Farm, tới Modena Villas rồi Maitland Park Road và Grafton Terrace là bạn đã qua tất cả các địa chỉ ông Marx đã từng sống tại London.

Từ đó không xa, bạn có thể lên xe bus hoặc xuống xe điện ngầm (Tube) ở Kentish Town vẫn tiếp tục về hướng Bắc tới ga Archway (gần hơn ga Highgate) là có thể đi bộ vào nghĩa địa Highgate Cemetery, nơi có mộ và bức tượng Marx.

Xin nhớ đây là nghĩa địa có bán vé để vào thăm, và đóng cửa lúc 5 giờ chiều, nên bạn muốn vào thăm mộ Marx hoặc hàng nghìn ngôi mộ khác, thì cần đi cho sớm.

Đi theo ‘con đường của Marx’ (www.Marxwalks.com) mà chỉ nhìn thấy Marx thì quả là một thiếu sót lớn.

Ngay đối diện mộ ông Marx là nhiều hàng bia mộ của các quân nhân Ba Lan phải lưu lại Anh sau Thế Chiến 2 vì tổ quốc của họ bị Liên Xô chiếm và nhiều người ngây thơ trở về đã bị chế độ cộng sản bên đó bỏ tù.

Cũng trong tinh thần nhìn lịch sử phải công bằng với mọi bên như vậy, tôi muốn mô tả lại cho các bạn cuộc sống của ông Marx như một người lưu vong rất đáng thương, được nhiều đồng chí người Anh, người Do Thái của ông cưu mang.


Khi sang Anh, Marx còn khá trẻ, mới chỉ ngoài 30 tuổi, nhà đông con lại có vợ quý tộc Đức, Jenny thuộc dòng von Westphalen, không biết lao động, buôn bán gì.

Bản thân ông lại làm một nghề ít tiền là viết báo (cho tờ New York Daily Tribune) nên cuộc sống ở Anh khổ tới mức trong bảy con thì chết bốn, chỉ có ba người sống đến tuổi thành niên.

Nhưng viết về Marx không thể không kể đến tình bạn tuyệt vời của Engels thì quả không được.

Trong khi Marx sống trong túng quẫn triền miên ở London thì Engels, vốn được thừa kế nhà máy tại Manchester, khu trung tâm công nghiệp Anh khi đó, đã làm nghề ông chủ và luôn có tiền.

Sau khi bán nhà máy ở Manchester được 12 nghìn bảng Anh (bằng tiền triệu hiện nay), ông giúp bạn chuyển từ địa chỉ khốn khổ ở mấy căn phòng thuê tại Dean Street, nơi ba con của Karl Marx và Jenny chết, sang căn nhà khác ở 36 Grafton Terrace.

Tiền thuê nhà khi đó chỉ có 65 bảng Anh một năm và với gia đình Marx, đây là sự đổi đời.

Họ có thể ra picnic ở các công viên vùng Bắc London và có nhà riêng để đón khách.

Nhưng bản thân Engels sống trong biệt thự ở 122 Regent’s Park Road gần công viên lớn bậc nhất London.

Engels đã dùng tiền từ các thương vụ tư bản để bỏ tiền ra nghiên cứu phong trào công nhân.

Cuộc đời Marx kết thúc năm 1883 tại số 44 Maitland Park Road, nơi vợ ông qua đời trước ông, vào ngày 2/12 năm 1881.

Lúc chết vào ngày 14 tháng 3 năm 1883, Karl Marx bị chính quyền Anh coi là ‘vô tổ quốc’ vì đã bị nước Đức trục xuất, và ông xin nhập tịch Anh mà không được.

Ngày mất của tác giả cuốn ‘cẩm nang của phong trào công nhân quốc tế’ cũng là một ngày lặng lẽ.
Khi đó, các biến động lớn đang diễn ra khắp châu Âu nên không ai để ý đến chuyện một triết gia người Đức tha hương tác giả cuốn sách thuộc loại khó in - Das Kapital ra mắt sau 16 năm gửi khắp các nhà xuất bản ở Đức – tạ thế ở London.

Trong đám tang chỉ có vài người tham dự, cũng chính Engels đọc lời điếu trang trọng, gọi Marx là “một trong những nhà tư tưởng lớn nhất thời đại”.

Một điều nhiều cán bộ từ Việt Nam và Trung Quốc sang thăm mộ Marx ở London có thể không biết là bức tượng của ông tại Highgate Cemetery đặt trên một ngôi mộ trống rỗng.

Thi hài Marx được hỏa thiêu ở Woking và Eduard Bernstein cùng Karl Kautsky (ông này sau bị Lenin chửi thậm tệ là ‘phản bội’) đã đi tàu từ ga Waterloo ra Eastbourne.

Thành phố này tôi đã đến nhiều lần chủ yếu để xem giải tennis trên sân cỏ ở Devonshire Park nổi tiếng.

Ngày nay Eastbourne vẫn còn dịch vụ cho thuê thuyền và thời đó, các đồng chí của Marx thuê một chiếc thuyền nhỏ đem tro từ thi hài Marx rải xuống biển, hướng về phía Đông là quê hương ông ở lục địa châu Âu.

Friedrich Engels quyết định không cho xây tượng Marx.

Nhưng đến năm 1956, Đảng Cộng sản Anh đã cho đặt bức tượng bán thân của Marx do nghệ sỹ Lawrence Bradshaw làm để để lên trụ đá trên mộ Marx.

Nhiều tượng của ông sau được xây trên khắp thế giới nhưng đó là câu chuyện hoàn toàn khác.

Giang Dart, London 2018 ̣(bài đã đăng trên Facebook cá nhân cùa tác giả năm 2015)

  • Lê Trung Tĩnh  like this.
    • Lê Trung Tĩnh  Tác giả có tên độc quá. Vừa Việt vừa Pháp mà viết về người Đức ở London 22:47 13/10/2018
Please to comment

Giang Dart

9 Credits Price: USD/hr
  • Location:
  • Gender:
  • Languages:
  • Transports:
  • Availability:
  • Interest:
About me:

Contact list (1)